Bir işten ayrılış hesabında birden çok ödeme kalemi aynı anda bulunabilir. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücreti doğrudan iş sözleşmesinin sona ermesine bağlı ödemelerdir ve aynı koşullarla doğmaz. Ödenmemiş fazla çalışma alacağı ise ayrılışa bağlı bir tazminat değildir. Çalışma sırasında doğmuş ve o güne kadar ödenmemiş bir ücret alacağıdır, yalnızca son hesapta tasfiye edilir. Bu kalemler aynı ücret üzerinden de hesaplanmaz.
Bu yüzden işten ayrılırken tazminat ve izin hakları incelenirken önce fesih türü belirlenir. Ardından her kalem kendi ücret tabanı ve kesinti rejimiyle hesaplanır. Hata çoğu zaman tam burada başlar: hak kazanma koşulu atlanır ve doğru formülle yanlış ödeme bulunur.
Fesih nedeni değiştiğinde aynı hizmet süresi bambaşka bir sonuç verebilir. Ücret tabanı yanlış seçildiğinde ise hak doğru olsa bile tutar hatalı çıkar.
Datassist’in 500’den fazla müşteride edindiği bordro deneyimi, kayıtları tek toplam içinde eritmenin kontrolü zorlaştırdığını gösteriyor. Son maaş bordrosu, izin bakiyesi, çalışma süresi ve düzenli yan haklar ayrı kontrol edilmelidir.
Yazı önce yaygın fesih türlerini ödeme kalemleriyle eşleştiriyor. Sonra bütün kalemleri aynı örnek çıkış hesabında topluyor ve ödeme öncesi belge kontrolünü gösteriyor. Toplam tutarın hangi kayda ve yasal varsayıma dayandığı bu sırayla izlenebilir.
İçindekiler
- İşten Ayrılırken Tazminat ve İzin Hakları Nasıl Belirlenir?
- Fesih Türü Hangi Ödemeyi Değiştirir?
- Kıdem ve İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
- Yıllık İzin ve Fazla Çalışma Alacağı Nasıl Hesaplanır?
- Örnek İşten Ayrılış Hesabı: Tüm Kalemler Tek Tabloda
- İşten Ayrılış Bordrosu Kontrol Listesi
- Sıkça Sorulan Sorular
- Önemli Çıkarımlar
İşten Ayrılırken Tazminat ve İzin Hakları Nasıl Belirlenir?
İşten ayrılış hesabı iki aşamalıdır. İlk aşama hukuki niteliktedir ve hangi alacağın doğduğunu belirler. İkinci aşama bordro hesabıdır ve doğan alacağın brüt ile net tutarını bulur.
Bu sıra tersine çevrilmemelidir. Örneğin hizmet süresi kıdem hesabına elverişli olsa bile sıradan istifa kıdem tazminatı doğurmaz. Buna karşılık kullanılmayan yıllık izin ücreti, iş sözleşmesinin sona erme nedeninden bağımsız olarak ödenir.
Önce Fesih Türünü Belirleyin
İK ekibi fesih bildirimini, sözleşmenin türünü ve ayrılış gerekçesini birlikte değerlendirmelidir. Sıradan istifa, işçinin haklı nedenle feshi, işverenin bildirimli feshi ve işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle derhal feshi aynı sonucu yaratmaz.
Emeklilik, askerlik veya kadın çalışanın evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde ayrılması da özel kıdem sonuçları doğurabilir. Emeklilikte bordro ve İK açısından aranan tek belge SGK’dan alınan emeklilik yazısıdır. Çalışan bu yazıyı ibraz ettiğinde çıkışı yapılır ve kıdem tazminatına hak kazanır. İş akdi feshi prosedürü ayrılış gerekçesinin belgeye nasıl yansıtılması gerektiğini ayrıntılı açıklar.
Dikkat: Bir ödemenin formülünü bilmek, o ödemeye hak kazanıldığı anlamına gelmez. Önce fesih senaryosu, sonra ücret hesabı kontrol edilmelidir.
Sonra Ödeme Kalemlerini Ayırın
İşten ayrılışta tazminatlarla birlikte son çalışma döneminden kalan ücret alacakları da değerlendirilir. Hesapta şu kalemler bulunabilir:
- Kıdem tazminatı
- İhbar tazminatı veya fiilen kullandırılan bildirim süresi
- Kullanılmayan yıllık izin ücreti
- Ödenmemiş fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma ücreti
- Son çalışma gününe kadar hak edilen ücret, prim ve diğer sözleşmesel ödemeler
Kıdem ve ihbar tazminatı giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Giydirilmiş ücret, son brüt ücret ile süreklilik arz eden düzenli menfaatlerin toplamıdır. Düzenli yemek, yol, prim ve para ile ölçülebilen sürekli menfaatler bu tabana girer. Buna karşılık fazla çalışma ücreti ile kullanılmayan yıllık izin ücreti giydirilmiş ücrete dahil edilmez. Bu iki kalem, arızi nitelikte oldukları için tabanın içinde değil kendi satırlarında ve son temel brüt ücret üzerinden hesaplanır.
Ayrıntılı kıdem tazminatı hesaplaması için yayımlanmış ana rehbere başvurabilirsiniz. Bu yazı, o hesabı tekrar etmek yerine bütün çıkış kalemlerinin aynı bordroda nasıl ayrıştırılacağını ele alır.
Fesih Türü Hangi Ödemeyi Değiştirir?
Aşağıdaki tablo, yaygın fesih senaryolarının genel sonucunu gösterir. Somut olayda sözleşme hükümleri, fesih bildirimi ve belgeler ayrıca incelenmelidir.
| Ayrılış Senaryosu | Kıdem Tazminatı | İhbar Tazminatı | Kullanılmayan İzin | Ücret ve Fazla Çalışma |
|---|---|---|---|---|
| İşverenin bildirim süresi vermeden olağan feshi | En az bir yıl ve diğer koşullar varsa doğar | Belirsiz süreli sözleşmede doğar | Ödenir | Hak edilmiş tutarlar ödenir |
| İşverenin bildirim süresi kullandırarak olağan feshi | Koşullar varsa doğar | Doğmaz, süre fiilen kullandırılır | Ödenir | Bildirim süresindeki ücret ve yan haklar sürer |
| İşçinin sıradan istifası | Kural olarak doğmaz | İşçi lehine doğmaz, süreye uyulmazsa işveren talep edebilir | Ödenir | Hak edilmiş tutarlar ödenir |
| İşçinin haklı nedenle derhal feshi | En az bir yıl ve haklı neden varsa doğar | Doğmaz | Ödenir | Hak edilmiş tutarlar ödenir |
| İşverenin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesinin (II) numaralı bendi kapsamında feshi | Doğmaz | Doğmaz | Ödenir | Hak edilmiş tutarlar ödenir |
| Emeklilik, askerlik veya evlilik nedeniyle ayrılış | Yasal koşullar varsa doğar | Doğmaz | Ödenir | Hak edilmiş tutarlar ödenir |
İstifa ve Haklı Nedenle Fesih Aynı Değildir
İstifa dilekçesindeki gerekçe sonucu değiştirebilir. Sıradan istifada kıdem tazminatı kural olarak doğmaz. Ücretin ödenmemesi gibi kanunda sayılan haklı nedenlerden biri varsa işçi kıdem tazminatına hak kazanabilir, ancak ihbar tazminatı isteyemez.
Belirsiz süreli sözleşmede bildirim süresine uymadan ayrılan işçiden ihbar tazminatı talep edilebilir. İşveren bu tutarı son ücretten serbestçe kesemez.
Karşılıklı ve muaccel alacakların takası yazılı muvafakatle yürütülür. Uyuşmazlık çözülmezse işveren alacağını yasal yollarla talep eder.
İhbar süresi ve tazminatı belirli süreli sözleşmenin süresinin dolması halinde doğmaz. Deneme süresi içinde de bildirim yükümlülüğü bulunmaz. Deneme süresi kural olarak en fazla iki ay, toplu iş sözleşmesiyle dört ay olabilir.
Kıdem ile ihbarın farklı amaçlarını ve vergi rejimlerini kıdem ve ihbar tazminatı farkları yazısında karşılaştırabilirsiniz.
Kullanılmayan İzin Ücreti Fesih Nedeninden Bağımsızdır
İş sözleşmesi sona erdiğinde hak edilip kullanılmamış yıllık izin günleri son ücret üzerinden paraya dönüşür. Sıradan istifa, haklı fesih veya işveren feshi bu temel sonucu değiştirmez.
Çalışma ilişkisi sürerken yıllık izin hakkı para ödenerek ortadan kaldırılamaz. Ücrete dönüşme, sözleşmenin sona ermesiyle gerçekleşir. İzin bakiyesi doğrulama adımlarını kullanılmayan yıllık izin ücreti rehberinde bulabilirsiniz.
Mevzuat Notu: Yıllık izin kullandırıldığını ispatlama yükü işverendedir. İmzalı izin formu, izin kayıt belgesi ve dijital onay akışı birbiriyle uyumlu tutulmalıdır.
Kıdem ve İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Kıdem ve ihbar tazminatı aynı giydirilmiş ücret tabanından hareket edebilir. Ancak hak kazanma, süre, tavan ve kesinti kuralları farklıdır.
Kıdem Tazminatı Hesaplaması
Kıdem tazminatı için dört kontrol yapılır:
- Çalışanın İş Kanunu kapsamında olması
- Aynı işverene bağlı hizmetin en az bir yılı bulması
- İş sözleşmesinin sona ermiş olması
- Fesih gerekçesinin kıdem tazminatına hak kazandırması
Hesaba esas aylık giydirilmiş brüt ücret, fesih tarihindeki kıdem tavanıyla karşılaştırılır. 01.07.2026 ile 31.12.2026 dönemi için yıllık tavan 73.729,87 TL‘dir. Güncel dönem tutarı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının kıdem tazminatı tavanı sayfasından kontrol edilebilir.
Giydirilmiş brüt ücret tavanı aşmıyorsa gerçek tutar kullanılır. Aşıyorsa her hizmet yılı için tavan esas alınır. Tavan kontrolü toplam tazminat üzerinden yapılmaz.
Kıdem tazminatı formülü:
- Tam yıllar: Hesaba esas aylık tutar x tam yıl
- Artan aylar: Hesaba esas aylık tutar / 12 x ay
- Artan günler: Hesaba esas aylık tutar / 365 x gün
- Toplam brüt kıdem tazminatı: Üç sonucun toplamı
Yasal sınırlar içindeki kıdem tazminatından gelir vergisi ve SGK primi kesilmez. Binde 7,59 damga vergisi kesilir. İşveren tavanın üzerinde ek ödeme yapmayı tercih ederse aşan bölüm ücret sayılır. Bu bölümden gelir vergisi, damga vergisi ve SGK primi kesilir.
İhbar Tazminatı Hesaplama
İhbar tazminatı, belirsiz süreli sözleşmede bildirim süresine uymayan tarafın karşı tarafa ödediği tutardır. Bir yıllık hizmet şartı yoktur, ancak deneme süresi istisnası vardır.
| Hizmet Süresi | Bildirim Süresi | Hesapta Kullanılan Gün |
|---|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta | 14 gün |
| 6 ay ile 1,5 yıl arası, 1,5 yıl dahil | 4 hafta | 28 gün |
| 1,5 yıldan fazla ile 3 yıl arası, 3 yıl dahil | 6 hafta | 42 gün |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta | 56 gün |
Brüt ihbar tazminatı = Aylık giydirilmiş brüt ücret / 30 x bildirim günü
İhbar tazminatında kıdem tavanı uygulanmaz. Tutar SGK primine tabi değildir. Gelir vergisi ve damga vergisi kesilir.
Bildirim süresi fiilen kullandırılırsa ihbar tazminatı doğmaz. Bunun yerine süre boyunca ücret, yan haklar ve SGK primleri devam eder.
İşveren ayrıca çalışana günde en az iki saat iş arama izni vermelidir. Bu izin kullandırılmazsa karşılığı %100 zamlı ödenir.
Uzman Görüşü: Peşin ihbar tazminatı ile bildirim süresini kullandırmak aynı bordro sonucu değildir. İlkinde SGK primi doğmaz. İkincisinde çalışma ilişkisi ve prime tabi ödemeler süre sonuna kadar devam eder.
Yıllık İzin ve Fazla Çalışma Alacağı Nasıl Hesaplanır?
İzin ve fazla çalışma alacağı ücret niteliğindedir. Kesintileri bu yüzden kıdem ve ihbar tazminatından farklıdır.
Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti
İzin parası hesaplama işleminde fesih tarihindeki son temel brüt ücret kullanılır. Düzenli yemek veya yol yardımı gibi giydirilmiş ücret kalemleri bu hesaba eklenmez.
Brüt izin ücreti = Aylık temel brüt ücret / 30 x kullanılmayan izin günü
Bu ödeme SGK primi, işsizlik sigortası işçi payı, gelir vergisi ve damga vergisine tabidir. İş sözleşmesi askıdayken sona erse bile kullanılmayan izin ücreti, SGK’nın prime esas kazanç açıklamasına göre son prime esas kazanç bildirimiyle ilişkilendirilir.
İK ekibi izin günü sayısını işveren kayıtlarıyla doğrulamalıdır. İzin formu, dijital talep, yönetici onayı ve bordro kaydı arasında fark varsa ödeme öncesinde mutabakat gerekir.
Fazla Çalışma Ücreti
Haftalık 45 saati aşan çalışma için saatlik ücret %50 zamlı ödenir. Aylık ücretli çalışan için temel hesap şöyledir:
Brüt fazla çalışma ücreti = Aylık temel brüt ücret / 225 x 1,5 x fazla çalışma saati
Sözleşmeyle haftalık süre 45 saatin altında belirlenmişse, bu sözleşme süresini aşan ve 45 saate kadar olan bölüm fazla sürelerle çalışmadır. Bu saatler %25 zamlı, yani 1,25 katsayısıyla hesaplanır.
Fazla çalışma ücreti normal ücret gibi SGK primi, işsizlik sigortası, gelir vergisi ve damga vergisine tabidir. Puantaj, giriş çıkış kaydı ve yazılı onaylar hesapla birlikte saklanmalıdır. Formül ve çalışma süresi ayrıntıları için fazla mesai hesaplama rehberini inceleyebilirsiniz.
Örnek İşten Ayrılış Hesabı: Tüm Kalemler Tek Tabloda
Bu örnekte işverenin belirsiz süreli sözleşmeyi bildirim süresi vermeden olağan nedenle feshettiğini varsayıyoruz. Çalışan kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanıyor. Son ayın kıst ücreti, kullanılmayan izin ve kayıtlı fazla çalışma da aynı hesaba giriyor.
Doğru sıra kalem kalem netleştirmek değildir. Önce bütün kalemlerin brüt tutarı bulunur. Ardından her kalemin hangi matraha girdiği belirlenir ve SGK ile vergi hesabı bu matrahlar üzerinden topluca yapılır. Asgari ücret istisnaları en son, ay içinde bir kez uygulanır.
Örnek Veriler ve Varsayımlar
| Veri | Tutar veya Süre | Hesaptaki Rolü |
|---|---|---|
| İşe giriş tarihi | 15.06.2024 | Kıdem süresinin başlangıcı |
| İşten çıkış (fesih) tarihi | 25.09.2026 | Kıdem süresinin bitişi ve kıst ücret |
| Hizmet süresi | 2 yıl 3 ay 10 gün | Kıdem süresi ve 42 günlük ihbar dilimi |
| Eylül 2026’da çalışılan gün | 25 gün | Kıst ücret hesabı |
| Aylık temel brüt ücret | 60.000 TL | Kıst ücret, izin ve fazla çalışma hesabı |
| Nakit yemek yardımı | 300 TL x 22 gün = 6.600 TL | Düzenli menfaat, giydirilmiş ücrete eklenir |
| Aylık nakit yol yardımı | 3.400 TL | Düzenli menfaat, giydirilmiş ücrete eklenir |
| Aylık giydirilmiş brüt ücret | 70.000 TL | Kıdem ve ihbar hesabı |
| Kullanılmayan izin | 12 gün | İzin ücreti hesabı |
| Ödenmemiş fazla çalışma | 10 saat | Fazla çalışma hesabı |
| Ocak-Ağustos 2026 kümülatif gelir vergisi matrahı | 408.000 TL | Eylül ayının vergi dilimi |
Hesapta kullanılan 2026 parametreleri şunlardır:
- Brüt asgari ücret 33.030 TL, asgari ücretin aylık gelir vergisi matrahı 28.075,50 TL
- SGK işçi payı %14, işsizlik sigortası işçi payı %1
- Aylık prime esas kazanç tavanı 297.270 TL
- Damga vergisi oranı binde 7,59, aylık damga vergisi istisnası 33.030 x binde 7,59 = 250,70 TL
- 01.07.2026 – 31.12.2026 dönemi kıdem tazminatı yıllık tavanı 73.729,87 TL
70.000 TL giydirilmiş brüt ücret, fesih tarihinde geçerli 73.729,87 TL’lik tavanın altındadır. Bu nedenle kıdem hesabında gerçek giydirilmiş tutar kullanılır.
Kümülatif matrah sadelik adına yalnızca 60.000 TL temel brüt ücret üzerinden kurulmuştur. Gerçek bordroda nakit yan hakların istisnayı aşan kısmı bu matrahı ayrıca yükseltir.
Adım 1: Bütün Kalemlerin Brüt Tutarı
1. Eylül ayı kıst ücreti
Çalışan 25 Eylül’de ayrıldığı için o ayın tamamı değil 25 günü ödenir.
- Brüt kıst ücret: 60.000 / 30 x 25 = 50.000,00 TL
2. Kıdem tazminatı
- İki tam yıl: 70.000 x 2 = 140.000,00 TL
- Üç ay: 70.000 / 12 x 3 = 17.500,00 TL
- On gün: 70.000 / 365 x 10 = 1.917,81 TL
- Toplam brüt kıdem tazminatı: 159.417,81 TL
3. İhbar tazminatı
- Günlük giydirilmiş brüt ücret: 70.000 / 30 = 2.333,33 TL
- Brüt ihbar tazminatı: 70.000 / 30 x 42 = 98.000,00 TL
4. Kullanılmayan yıllık izin ücreti
- Brüt izin ücreti: 60.000 / 30 x 12 = 24.000,00 TL
5. Fazla çalışma ücreti
- Saatlik brüt ücret: 60.000 / 225 = 266,67 TL
- Brüt fazla çalışma ücreti: 60.000 / 225 x 1,5 x 10 = 4.000,00 TL
Toplam brüt: 50.000,00 + 159.417,81 + 98.000,00 + 24.000,00 + 4.000,00 = 335.417,81 TL
Adım 2: Kalemleri Matrahlara Yerleştirin
Kesinti oranı kalemden kaleme değişmez. Değişen, kalemin hangi matraha girdiğidir.
| Ödeme Kalemi | Brüt Tutar | SGK Matrahı | Gelir Vergisi Matrahı | Damga Vergisi |
|---|---|---|---|---|
| Eylül kıst ücreti | 50.000,00 TL | Girer | Girer | Tabi |
| Kıdem tazminatı | 159.417,81 TL | Girmez | Girmez | Tabi |
| İhbar tazminatı | 98.000,00 TL | Girmez | Girer | Tabi |
| Kullanılmayan izin ücreti | 24.000,00 TL | Girer | Girer | Tabi |
| Fazla çalışma ücreti | 4.000,00 TL | Girer | Girer | Tabi |
| Toplam | 335.417,81 TL | 78.000,00 TL | 176.000,00 TL | 335.417,81 TL |
Adım 3: Kesintileri ve İstisnaları Uygulayın
SGK ve işsizlik sigortası
- SGK matrahı: 50.000,00 + 24.000,00 + 4.000,00 = 78.000,00 TL
- Bu tutar 297.270 TL’lik aylık prime esas kazanç tavanının altındadır
- SGK işçi payı: 78.000,00 x %14 = 10.920,00 TL
- İşsizlik sigortası işçi payı: 78.000,00 x %1 = 780,00 TL
Gelir vergisi
- Gelir vergisine tabi brüt toplam: 50.000,00 + 98.000,00 + 24.000,00 + 4.000,00 = 176.000,00 TL
- Eylül gelir vergisi matrahı: 176.000,00 – 11.700,00 = 164.300,00 TL
- Kümülatif matrah 408.000,00 TL ile başlayıp 572.300,00 TL’ye ulaşır, yani tamamı %27 diliminde kalır
- Hesaplanan gelir vergisi: 164.300,00 x %27 = 44.361,00 TL
Asgari ücret gelir vergisi istisnası, asgari ücretlinin kendi kümülatif matrahına göre bulunur. 28.075,50 TL’lik aylık matrah temmuz ayında %20 dilimine geçtiği için eylül ayının istisnası şudur:
- Asgari ücret gelir vergisi istisnası: 28.075,50 x %20 = 5.615,10 TL
- Ödenecek gelir vergisi: 44.361,00 – 5.615,10 = 38.745,90 TL
Damga vergisi
- Ücret niteliğindeki ödemeler: 176.000,00 x binde 7,59 = 1.335,84 TL
- Asgari ücret damga vergisi istisnası: – 250,70 TL
- Ücret kalemlerinin damga vergisi: 1.085,14 TL
- Kıdem tazminatının damga vergisi: 159.417,81 x binde 7,59 = 1.209,98 TL
- Toplam damga vergisi: 2.295,12 TL
Aylık istisnalar bir kez uygulanır. Bu örnekte ücret kalemleri istisnanın tamamını tükettiği için kıdem tazminatına aktarılacak bakiye istisna kalmaz. Ayrılış ayında ücret ödemesi asgari ücretin altında kalırsa, kullanılmayan istisna bakiyesi aynı ay içinde ödenen ihbar ve kıdem tazminatına uygulanır.
Adım 4: Net Ödeme
| Satır | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Toplam brüt | Beş kalemin toplamı | 335.417,81 TL |
| SGK işçi payı | 78.000,00 x %14 | – 10.920,00 TL |
| İşsizlik sigortası işçi payı | 78.000,00 x %1 | – 780,00 TL |
| Ödenecek gelir vergisi | 44.361,00 – 5.615,10 | – 38.745,90 TL |
| Ödenecek damga vergisi | 1.085,14 + 1.209,98 | – 2.295,12 TL |
| Net ödeme | 282.676,79 TL |
Toplam kesinti 52.741,02 TL’dir. Bu sonuç yalnızca yukarıdaki varsayımlar altında kesindir. Gerçek net ödeme, kümülatif gelir vergisi matrahına, nakit yan hakların istisna durumuna, prime esas kazanç tavanına ve o ayki diğer bordro kalemlerine göre değişir.
Dikkat: Her kalemi tek tek netleştirip toplamak yanlış sonuç verir. Bu yöntemde asgari ücret gelir vergisi ve damga vergisi istisnaları birden fazla kez uygulanmış olur. Doğru sıra brütleri bulmak, matrahları oluşturmak, kesintiyi topluca hesaplamak ve istisnayı ayda bir kez düşmektir.
İşten Ayrılış Bordrosu Kontrol Listesi
İK ve bordro ekibi ödeme onayından önce sözleşme, izin ve zaman kayıtlarını karşılaştırmalıdır. Kayıtlardan biri farklıysa doğru görünen hesap bile uyuşmazlık yaratabilir.
İK ve Bordro Ekibi İçin Belge Kontrolü
- İş sözleşmesinin belirli veya belirsiz süreli olduğu doğrulandı mı?
- Fesih bildirimi, ayrılış gerekçesini ve tarihi açıkça gösteriyor mu?
- Kıdem süresi aynı işverene bağlı tüm hizmet dönemlerini kapsıyor mu?
- Düzenli yan haklar giydirilmiş brüt ücrete doğru eklendi mi?
- Kıdem tavanı fesih tarihindeki döneme göre uygulandı mı?
- İzin kayıt belgesi ile sistem bakiyesi aynı gün sayısını gösteriyor mu?
- Puantaj ve giriş çıkış kayıtları ödenmemiş fazla çalışmayla uyumlu mu?
- Kümülatif gelir vergisi matrahı son maaş bordrosundan devralındı mı?
- İşten ayrılış bildirgesi, ayrılış tarihinden itibaren kural olarak 10 gün içinde verilecek şekilde planlandı mı?
- Senaryoya uygun SGK işten çıkış kodu seçildi mi?
- Banka ödeme açıklaması ile son maaş bordrosundaki kalemler eşleşiyor mu?
Bordro hesabı tamamlandığında iş bitmez. Erişim kapatma, zimmet iadesi, bilgi güvenliği ve çalışan iletişimi aynı takvimde yürütülmelidir. Bu işleri çalışan offboarding süreci ile birlikte planlamak kayıt kopukluğunu azaltır.
Çalışan İçin Ödeme Kontrolü
Çalışan, kendisine sunulan hesapta brüt ve net tutarları ayrı görmelidir. Özellikle kıdem ve ihbar hesabında giydirilmiş ücretin hangi düzenli yan hakları içerdiğini sormalıdır.
Kontrol sırası şöyledir:
- Fesih tarihi ve gerekçesini bildirim belgesiyle karşılaştırın.
- Hizmet süresini işe giriş kayıtlarıyla doğrulayın.
- Son maaş bordrosundaki temel ve giydirilmiş ücret ayrımını kontrol edin.
- Kullanılmayan izin gününü izin kayıtlarıyla karşılaştırın.
- Her ödeme kaleminin kesintisini kendi satırında inceleyin.
- Bankaya yatan toplamı bordrodaki net toplamla eşleştirin.
Çalışan, ödeme yapılmadan önce imzaladığı metinde parayı tahsil ettiğine dair ifade bulunup bulunmadığını kontrol etmelidir. Hesapla ilgili tereddüt varsa bordro uzmanından veya hukuk danışmanından somut olaya özgü görüş almalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Normal istifada hangi ödemeler yapılır?
Sıradan istifada kıdem ve işçi lehine ihbar tazminatı kural olarak doğmaz. Kullanılmayan yıllık izin ücreti, son çalışma döneminin ücreti ve kanıtlanan fazla çalışma alacağı yine ödenir. İşçi bildirim süresine uymazsa işveren ihbar tazminatı talep edebilir.
Kıdem ve ihbar tazminatı aynı anda alınabilir mi?
Evet. İşveren belirsiz süreli sözleşmeyi bildirim süresi vermeden feshederse, çalışan kıdem koşullarını da sağlıyorsa iki tazminat birlikte doğabilir. İşçinin haklı nedenle feshinde ise kıdem doğabilir, ihbar doğmaz.
Kullanılmayan yıllık izin her fesihte ödenir mi?
İş sözleşmesi sona erdiğinde hak edilip kullanılmamış izin günleri, fesih nedeninden bağımsız olarak son temel brüt ücret üzerinden hesaplanır. Ödeme ücret niteliğinde olduğu için SGK ve vergi kesintilerine tabidir.
Brüt ve net işten ayrılış tutarı neden çok farklı olabilir?
Her kalem farklı matraha girer. Kıdem tazminatından yalnız damga vergisi kesilir.
İhbar tazminatında gelir ve damga vergisi vardır. İzin ile fazla çalışma ücretinde SGK, işsizlik sigortası, gelir vergisi ve damga vergisi uygulanır. Asgari ücret gelir vergisi ve damga vergisi istisnaları ise kalem başına değil, ay içinde bir kez düşülür.
Kıdem tavanı toplam tazminata mı uygulanır?
Hayır, tavan fesih tarihindeki aylık giydirilmiş brüt ücretle karşılaştırılır. Giydirilmiş ücret tavanı aşıyorsa her tam yıl, artan ay ve artan gün hesabında tavan esas alınır. Toplam tazminat sonradan ayrı bir üst sınırla karşılaştırılmaz.
Önemli Çıkarımlar
- İşten ayrılırken tazminat ve izin hakları için önce fesih türü, sonra hesaplama kontrol edilir.
- Kıdem ve ihbar tazminatı giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır, yalnız kıdemde tavan vardır.
- Giydirilmiş ücret son brüt ücret ile düzenli menfaatlerden oluşur, fazla çalışma ve izin ücreti bu tabana girmez.
- Normal istifa kullanılmayan izin, ücret ve kanıtlanan fazla çalışma alacağını ortadan kaldırmaz.
- Doğru sıra brütleri bulmak, matrahları ayırmak, kesintiyi topluca hesaplamak ve asgari ücret istisnalarını ayda bir kez uygulamaktır.
- Datassist’in bordro uyum denetimi, ücret tabanı, hizmet süresi, izin kaydı ve kesintiler arasındaki farkları ödeme öncesinde tespit eder.
İşten Ayrılırken Tazminat ve İzin Hakları: Özet
İşten ayrılış hesabının doğruluğu formüller kadar fesih gerekçesine ve belgelere dayanır. Kıdem, ihbar, kullanılmayan izin ve fazla çalışma aynı bordroda yer alsa da farklı ücret tabanları ve kesinti kurallarıyla hesaplanır. Bu ayrım çalışanın alacağını ve işverenin uyum sorumluluğunu korur.
Ödeme öncesi son kontrol, yanlış ücret tabanı veya eksik izin bakiyesi kaynaklı farkların uyuşmazlığa dönüşmesini önlemeye yardımcı olur.
Datassist’in Bordro Uyum Denetimi hizmeti, işten ayrılış hesaplarındaki ücret tabanını, süreyi, tavanı ve kesintileri tek tek kontrol eder. Mevcut bordro süreçlerinizin ücretsiz uyum denetimi için Datassist ile iletişime geçin.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Güncel mevzuat değişiklikleri için resmi kaynakları takip ediniz.
İlgili İçerikler
- Kıdem Tazminatı Hesaplaması ve İşten Ayrılış Hakları Rehberi – Kıdem hesabının ücret ve hizmet süresi ayrıntılarını inceleyin.
- Kıdem ve İhbar Tazminatı Farkı: Hangisi Ne Zaman Ödenir? – İki tazminatın hak kazanma ve kesinti farklarını karşılaştırın.
- Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti: Çıkış Hesabı Rehberi – İzin parasının fesihte nasıl hesaplandığını öğrenin.







