İş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmayan yıllık izinlerin ücrete dönüştürülmesi, iş hukukunda en sık ihtilaf yaratan konulardan biridir. Hesaplamanın brüt mü net mi yapılacağı, hangi kesintilerin uygulanacağı ve çalışırken izin parası talep edilip edilemeyeceği gibi sorular hem çalışanları hem işverenleri zorlamaktadır.
Yıllık izin ücreti hesaplama sürecinde yapılan hatalar, işverenler için idari yaptırımlara, çalışanlar için hak kaybına yol açabilir. Yılda 1,5 milyondan fazla bordro hesaplayan Datassist ekibi olarak bu konudaki yaygın hataları ve doğru uygulamayı yakından biliyoruz.
Bu rehberde 2026 güncel asgari ücret rakamlarıyla adım adım izin ücreti hesaplama formülünü, brütten nete kesinti tablosunu, kullanılmayan izinlerin paraya çevrilme koşullarını ve işveren perspektifinden bordro yönetimi ipuçlarını bulacaksınız.
İçindekiler
- Yıllık İzin Ücreti Nedir?
- Yıllık İzin Ücreti Nasıl Hesaplanır?
- İzin Ücretinden Yapılan Kesintiler: Brütten Nete
- Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti: Ne Zaman Paraya Çevrilir?
- İzin Ücreti Zamanaşımı: 5 Yıl Kuralı
- İşveren İçin İzin Ücreti Yönetimi
- Sıkça Sorulan Sorular
- Önemli Çıkarımlar
Yıllık İzin Ücreti Nedir?
Yıllık izin ücreti, işçinin yıllık ücretli izin döneminde çalışmadığı halde hak ettiği ücrettir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 57. maddesine göre işveren, yıllık iznini kullanan her işçiye izin dönemine ilişkin ücretini iznin başlamasından önce peşin olarak ödemek zorundadır.
Bu ücret işçinin son brüt ücreti üzerinden hesaplanır. İkramiye, prim veya sosyal yardımlar gibi ek ödemeler hesaplamaya dahil edilmez. Yalnızca çıplak brüt ücret esas alınır.
İzin ücreti, normal çalışma karşılığı ödenen ücretle aynı niteliktedir. Bu nedenle tüm yasal kesintilere (SGK primi, gelir vergisi, damga vergisi) tabidir. Kıdem tazminatından farklı olarak izin ücretinden herhangi bir kesinti istisnası bulunmaz.
İzin Ücreti ile İzin Tazminatı Arasındaki Fark
Bu iki kavram sıklıkla karıştırılır ancak hukuki temelleri farklıdır.
| Özellik | İzin Ücreti (Madde 57) | İzin Tazminatı (Madde 59) |
|---|---|---|
| Ne zaman ödenir? | İzin kullanılırken, peşin | İş sözleşmesi sona erdiğinde |
| Koşul | İznin fiilen kullanılması | Kullanılmayan izin bakiyesi |
| Hesaplama ücreti | İzin tarihindeki ücret | Fesih tarihindeki son ücret |
| Hak sahibi | Aktif çalışan | İş sözleşmesi sona eren işçi |
Her iki durumda da brüt ücret esas alınır ve yasal kesintiler uygulanır. Uygulamada “izin parası” denildiğinde genellikle fesih halinde ödenen izin tazminatı kastedilmektedir.
Yıllık İzin Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Yıllık izin parası hesaplama için temel formül oldukça basittir. Ancak doğru uygulamak için günlük ücretin doğru hesaplanması ve kıdeme göre izin süresinin bilinmesi gerekir.
Hesaplama Formülü
İzin ücreti hesaplaması üç adımdan oluşur:
- Günlük brüt ücret: Aylık brüt ücret / 30
- Brüt izin ücreti: Günlük brüt ücret x izin gün sayısı
- Net izin ücreti: Brüt izin ücreti – yasal kesintiler
Mevzuat Notu: 4857 sayılı İş Kanunu’nun 57. maddesine göre izin ücreti, işçinin son brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Giydirilmiş ücret (ikramiye, prim, sosyal yardım dahil) esas alınmaz. Hesaplamada her ay 30 gün kabul edilir.
2026 Asgari Ücret Üzerinden 14 Günlük İzin Ücreti Örneği
2026 yılında brüt asgari ücret 33.030 TL olarak belirlenmiştir. Bu rakam üzerinden 1-5 yıl arası kıdeme sahip bir çalışanın 14 günlük izin ücreti hesaplamasını yapalım.
Adım 1: Günlük brüt ücret hesaplama
33.030 TL / 30 = 1.101 TL
Adım 2: Brüt izin ücreti
1.101 TL x 14 gün = 15.414 TL
Adım 3: Kesintiler (asgari ücretli çalışan)
– SGK işçi payı (%14): 2.157,96 TL
– İşsizlik sigortası (%1): 154,14 TL
– Gelir vergisi: 0 TL (asgari ücret istisnası)
– Damga vergisi: 0 TL (asgari ücret istisnası)
Net izin ücreti: 15.414 – 2.312,10 = 13.101,90 TL
Bu tutar, asgari ücretli çalışanın 14 günlük izin döneminde eline geçecek net ücrettir. Gelir vergisi ve damga vergisi istisnası sayesinde yalnızca SGK ve işsizlik kesintileri uygulanmıştır.
Asgari ücret üzerinde maaş alan çalışanların durumu farklıdır. Brüt 50.000 TL maaş alan ve 5 yılı aşkın kıdemi olan bir çalışan için 20 günlük izin ücreti:
- Günlük brüt: 50.000 / 30 = 1.666,67 TL
- Brüt izin ücreti: 1.666,67 x 20 = 33.333,40 TL
- Bu tutardan SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir (detay bir sonraki bölümde)
Kıdeme Göre İzin Süreleri Tablosu
4857 sayılı İş Kanunu’nun 53. maddesine göre minimum yıllık izin süreleri aşağıdaki gibidir:
| Hizmet Süresi | Minimum İzin Süresi |
|---|---|
| 1 – 5 yıl (dahil) | 14 gün |
| 5 – 15 yıl arası | 20 gün |
| 15 yıl ve üzeri | 26 gün |
Dikkat: 18 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük çalışanlar için kıdeme bakılmaksızın yıllık izin süresi en az 20 gündür. Bu yaş koruma kuralı sıklıkla gözden kaçmaktadır.
İzin süreleri toplu iş sözleşmesi veya bireysel iş sözleşmesiyle artırılabilir ancak yasal minimumun altına düşürülemez. Yıllık izin hakkının doğması için işçinin işe başladığı tarihten itibaren deneme süresi dahil en az 1 yıl çalışmış olması gerekir.
İzin Ücretinden Yapılan Kesintiler: Brütten Nete
Yıllık izin ücreti, normal ücret gibi bordrolanır. Kıdem tazminatından farklı olarak tüm yasal kesintilere tabidir. Bu bölümde her bir kesinti kalemini detaylandırıyoruz.
SGK Primi ve İşsizlik Sigortası Kesintisi
İzin ücretinden kesilen SGK primi oranları şöyledir:
| Kesinti Kalemi | Oran |
|---|---|
| SGK işçi payı (uzun vadeli sigorta kolları + genel sağlık sigortası) | %14 |
| İşsizlik sigortası işçi payı | %1 |
| Toplam işçi kesintisi | %15 |
SGK işçi payının detayı: %9 uzun vadeli sigorta kolları (malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası) + %5 genel sağlık sigortası. Kısa vadeli sigorta kolları primi (%2) yalnızca işveren payıdır, işçiden kesilmez.
Mevzuat Notu: İzin ücreti SGK primine tabidir. Ancak iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası primi izin ücretinden kesilmez. Diğer tüm sigorta kollarına ait primler kesilir.
Gelir Vergisi ve Damga Vergisi
İzin ücreti, gelir vergisi ve damga vergisine tabidir.
- Gelir vergisi: Çalışanın yıl içindeki kümülatif vergi matrahına göre ilgili dilimden hesaplanır
- Damga vergisi: Brüt tutarın binde 7,59’u oranında uygulanır
2026 yılı ücret gelirleri gelir vergisi dilimleri:
| Matrah Dilimi | Vergi Oranı |
|---|---|
| 190.000 TL’ye kadar | %15 |
| 190.000 – 400.000 TL | %20 |
| 400.000 – 1.500.000 TL | %27 |
| 1.500.000 – 5.300.000 TL | %35 |
| 5.300.000 TL üzeri | %40 |
İzin ücretinin hangi vergi diliminden kesintiye tabi olacağı, çalışanın o yıl içindeki toplam kümülatif vergi matrahına bağlıdır. Yıl sonuna doğru fesih durumlarında kümülatif matrah yüksek dilimlere çıkmış olabilir.
Asgari Ücret Gelir Vergisi İstisnası
2022 yılından itibaren uygulanan asgari ücret gelir vergisi ve damga vergisi istisnası, izin ücreti dahil tüm ücret ödemelerinde geçerlidir.
Bu istisnaya göre asgari ücret tutarına kadar olan gelir, gelir vergisi ve damga vergisinden muaftır. Asgari ücretli bir çalışanın izin ücretinden yalnızca SGK primi (%14) ve işsizlik sigortası (%1) kesilir.
Asgari ücret üstü maaş alan çalışanlarda ise istisna sonrası kalan tutar vergiye tabi olur.
2026 asgari ücretli çalışan – 14 günlük izin ücreti kesinti tablosu:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Brüt izin ücreti | 15.414,00 TL |
| SGK işçi payı (%14) | 2.157,96 TL |
| İşsizlik sigortası (%1) | 154,14 TL |
| Gelir vergisi matrahı | 13.101,90 TL |
| Gelir vergisi istisnası | 13.101,90 TL |
| Gelir vergisi | 0,00 TL |
| Damga vergisi istisnası | 15.414,00 TL |
| Damga vergisi | 0,00 TL |
| Net izin ücreti | 13.101,90 TL |
Uzman Görüşü: Asgari ücret istisnası uygulamasında bordro parametrelerinin doğru girilmesi kritiktir. Kümülatif matrah ve istisna tutarının eşleşmemesi, en sık karşılaşılan bordro hataları arasındadır.
Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti: Ne Zaman Paraya Çevrilir?
4857 sayılı İş Kanunu’nun 59. maddesine göre kullanılmayan yıllık izinler yalnızca iş sözleşmesinin sona ermesi halinde paraya çevrilir. Fesih nedeninin türü bu hakkı etkilemez.
Fesih Halinde İzin Ücreti Hesaplama
İş sözleşmesi hangi nedenle sona ererse ersin (istifa, işveren feshi, haklı fesih, emeklilik) çalışan kullanmadığı yıllık izin günleri için ücrete hak kazanır. İşçinin disiplin nedeniyle çıkarılması bile bu hakkı ortadan kaldırmaz.
Hesaplama kuralları:
- Fesih tarihindeki son ücret esas alınır
- Tüm yıllardan kalan kullanılmayan izin günleri toplanır
- Son brüt ücret / 30 x toplam kullanılmayan gün sayısı = brüt izin tazminatı
- Yasal kesintiler (SGK, gelir vergisi, damga vergisi) uygulanır
Örnek: 8 yıldır çalışan ve toplam 35 gün kullanılmayan izni bulunan, brüt 40.000 TL maaşlı bir çalışan:
– Günlük brüt: 40.000 / 30 = 1.333,33 TL
– Brüt izin tazminatı: 1.333,33 x 35 = 46.666,55 TL
– Bu tutardan SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir
Dikkat: İşten ayrılırken tazminat ve izin hakları birlikte değerlendirilmelidir. Kıdem tazminatından gelir vergisi ve SGK primi kesilmezken, izin ücretinden tüm kesintiler yapılır. Bu fark, net tutarları önemli ölçüde etkiler.
Çalışırken İzin Parası Alınabilir mi?
Hayır. İş Kanunu, çalışma ilişkisi devam ederken yıllık izin hakkının paraya çevrilmesini kesinlikle yasaklar. Bu yasak hem işçi hem de işveren açısından geçerlidir:
- İşçi çalışırken izin kullanmak yerine ücret talep edemez
- İşveren izin kullandırmak yerine para teklif edemez
- Tarafların bu yönde bir anlaşma yapması hukuken geçersizdir
Yargıtay kararlarında bu kural açıkça vurgulanmıştır. İş sözleşmesi devam ederken yıllık izin hakkı paraya çevrilemez. İşçi yalnızca izin kullanılmasını talep edebilir.
Dikkat: İşverenler için önemli bir risk: çalışana izin kullandırmamak ve yıllarca izin birikimi oluşturmak, fesih anında yüksek tutarlı izin tazminatı yükümlülüğü doğurur. Düzenli izin planlaması hem yasal uyum hem mali planlama açısından kritiktir. İzin kullandırmayan işverene İş Kanunu kapsamında idari para cezası da uygulanabilir.
İzin Ücreti Zamanaşımı: 5 Yıl Kuralı
Kullanılmayan yıllık izin ücretinin talep edilebilme süresi, iş sözleşmesinin feshinden itibaren 5 yıldır. Bu süre geçtikten sonra alacak zamanaşımına uğrar.
Tarihsel değişim: 25.10.2017 tarihinden önce izin ücreti zamanaşımı 10 yıldı. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile bu süre 5 yıla indirilmiştir. Bu tarihten sonra feshedilen iş sözleşmelerinde 5 yıllık süre geçerlidir.
Zamanaşımı başlangıcı konusunda önemli bir detay bulunmaktadır. İzin ücreti alacağı, iş sözleşmesi devam ederken muaccel (talep edilebilir) olmadığından zamanaşımı süresi de fesih tarihinden itibaren işlemeye başlar. Bir çalışan 25 yıl çalışmış ve hiç izin kullanmamış olsa bile, fesihten itibaren 5 yıl içinde tüm birikmiş izin ücretini talep edebilir.
Mevzuat Notu: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararlarında bu husus açıkça belirtilmiştir. İzin ücreti alacağının zamanaşımı süresi fesih tarihinde başlar ve 5 yıldır. İspat yükü ise izin kullandırdığını iddia eden işverende olup, işveren bu durumu yazılı belgeyle kanıtlamak zorundadır.
İşveren İçin İzin Ücreti Yönetimi: Bordro Sürecinde Dikkat Edilecekler
İzin ücreti yönetimi yalnızca hesaplama formülünü bilmekle sınırlı değildir. İşveren ve insan kaynakları (İK) departmanları için sürecin operasyonel boyutu da bir o kadar önemlidir.
İzin bakiyesi takibi: Her çalışanın hak ettiği, kullandığı ve kalan izin günlerini düzenli olarak takip edin. Bordro yazılımınızda veya İK sisteminizde güncel izin bakiyesi raporları tutun. İzin formlarını ve onay belgelerini dijital ortamda saklayarak ispat yükümlülüğünüzü güvence altına alın.
Mali provizyon planlaması: Birikmiş kullanılmayan izinler, şirketin mali yükümlülüğünü artırır. Özellikle çok sayıda çalışanı olan işletmelerde toplam izin yükümlülüğünü dönemsel olarak hesaplayın ve bütçe planlamasına dahil edin.
Fesih öncesi hazırlık: İş sözleşmesi feshedilmeden önce çalışanın izin bakiyesini kontrol edin. İzin ücreti hesaplamasını bordro sürecine dahil ederek son maaş bordrosuyla birlikte işleyin. Eksik veya hatalı hesaplama iş davası riskini artırır.
SGK bildirimi: İzin ücreti, Aylık Prim ve Hizmet Belgesi’ne (APHB) dahil edilmelidir. Eksik bildirim idari para cezasına neden olabilir. Fesih ayında izin ücreti ayrı bir kalem olarak APHB’ye yansıtılmalıdır.
Uyum kontrol listesi:
- Çalışan izin bakiyesi aylık raporlanıyor mu?
- İzin kullandırma politikası yazılı olarak belirlenmiş mi?
- Fesih hesaplamalarında izin ücreti dahil ediliyor mu?
- İzin ücreti SGK bildirimlerine yansıtılıyor mu?
- İzin formları ve onay belgeleri dijital ortamda saklanıyor mu?
Bu süreçlerin tamamını manuel yönetmek, özellikle çalışan sayısı arttıkça hata riskini büyütür. Datassist’in bordro outsourcing hizmetiyle izin takibinden hesaplamaya, SGK bildirimlerinden uyum kontrolüne kadar tüm süreç otomatik olarak yönetilir.
Sıkça Sorulan Sorular
14 günlük izin parası ne kadar 2026?
2026 yılında asgari ücretle çalışan bir kişinin 14 günlük brüt izin ücreti 15.414 TL’dir (günlük 1.101 TL x 14 gün). SGK ve işsizlik sigortası kesintileri sonrası net tutar yaklaşık 13.101,90 TL’dir. Asgari ücretli çalışanlarda gelir vergisi ve damga vergisi istisnası uygulandığından bu iki kalemden kesinti yapılmaz.
İzin ücreti brüt mü net mi ödenir?
İzin ücreti brüt ücret üzerinden hesaplanır, ardından yasal kesintiler (SGK primi, işsizlik sigortası, gelir vergisi, damga vergisi) düşülerek net tutar çalışana ödenir. Kıdem tazminatından farklı olarak izin ücreti tüm kesintilere tabidir.
İzin ücretinden SGK primi kesilir mi?
Evet, izin ücretinden SGK primi kesilir. İşçi payı olarak %14 SGK primi ve %1 işsizlik sigortası primi uygulanır. Ancak iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası primi izin ücretinden kesilmez.
Kısmi yıl çalışan izin ücreti nasıl hesaplanır?
İş Kanunu’na göre yıllık izin hakkı doğması için en az 1 yıl çalışılmış olması gerekir. 1 yılı doldurmadan iş sözleşmesi sona eren çalışan yıllık izin ücreti talep edemez. Ancak 1 yılını doldurmuş ve yeni izin yılı içinde kısmi süre çalışmış bir işçi, o yılın tamamına ait izin hakkını kullanabilir. Kısmi yıl için orantılı (pro-rata) hesaplama yapılmaz.
İzin ücreti ne zaman ödenir?
İzin kullanılırken işveren, yıllık izin dönemine ait ücreti iznin başlamasından önce peşin olarak öder (Madde 57). Fesih halinde kullanılmayan izin ücreti, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte ödenir. Son maaş bordrosuyla birlikte hesaplanıp ödenmesi yaygın uygulamadır.
Önemli Çıkarımlar
- Yıllık izin ücreti, çalışanın son brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Formül: aylık brüt ücret / 30 x izin gün sayısı.
- 2026 asgari ücretiyle (brüt 33.030 TL) 14 günlük izin ücreti brüt 15.414 TL, net yaklaşık 13.101,90 TL’dir.
- Kullanılmayan izinler yalnızca iş sözleşmesi sona erdiğinde paraya çevrilir. Çalışırken izin parası talep edilemez.
- İzin ücretinden SGK primi (%14), işsizlik sigortası (%1), gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. Asgari ücretlilerde gelir vergisi ve damga vergisi istisnası uygulanır.
- İzin ücreti zamanaşımı, fesih tarihinden itibaren 5 yıldır (7036 sayılı Kanun, 25.10.2017).
- Datassist’in bordro outsourcing hizmetiyle izin takibi, hesaplama ve SGK bildirimleri otomatik olarak yönetilir.
Yıllık İzin Ücreti Hesaplama Rehberi: Özet
Yıllık izin ücreti hesaplama, doğru formülü bilmenin ötesinde yasal kesintilerin eksiksiz uygulanmasını, izin bakiyesinin düzenli takibini ve SGK bildirimlerinin zamanında yapılmasını gerektirir. Özellikle fesih dönemlerinde kullanılmayan izinlerin paraya çevrilmesi, çalışan ve işveren arasındaki en sık ihtilaf kaynağıdır.
Datassist, bordro outsourcing hizmetiyle izin yönetiminden hesaplamaya, SGK bildirimlerinden uyum kontrolüne kadar tüm süreci uçtan uca yönetir. Bordro süreçleriniz hakkında ücretsiz danışmanlık almak için Datassist ile iletişime geçin.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Güncel mevzuat değişiklikleri için resmi kaynakları takip ediniz.
İlgili İçerikler
- Kıdem Tazminatı Hesaplaması ve İşten Ayrılış Hakları – İşten ayrılırken tazminat ve izin haklarınızı öğrenin
- Bordro Süreçlerinde En Sık Yapılan 4 Kritik Hata – İzin ücreti dahil sık yapılan bordro hatalarını inceleyin
- Yıllık İzin Süreleri: İş Kanununa Göre İzin Hakları – Kıdeme göre yıllık izin süreleri ve yasal haklar
