Kullanılmayan yıllık izin ücreti: Çıkış hesabı rehberi

İşten ayrılış hesabında günlük ücret formülü kolay görünür. Buna karşılık, kullanılmayan yıllık izin ücreti için internette birbiriyle çelişen net hesaplar bulunur.

Bazı kaynaklar SGK primi kesildiğini, bazıları kesilmediğini söyler. Asgari ücret istisnasını her ödeme kalemine yeniden uygulayan örnekler de sonucu olduğundan yüksek gösterir.

Gerçek bordroda önce kalan izin günü ile fesih tarihindeki ücret eşleştirilir. Ardından izin parası, fesih ayının prime esas kazancına ve kümülatif vergi matrahına eklenir. Aylık gelir ve damga vergisi istisnasının o ay ne ölçüde kullanıldığı da ayrıca kontrol edilir.

Datassist olarak yılda 1,5 milyondan fazla bordro hesaplıyoruz. Bu deneyim, çıkış hesabındaki küçük bir varsayımın çalışana ödenecek net tutarı ve işveren bildirimini nasıl değiştirebildiğini gösteriyor. Hakkın doğduğu an, brüt hesaplama formülü, 2026 yılı için 14 günlük iki net senaryo, kesintiler ve son maaş bordrosu kontrolleri aşağıda ayrı ayrı ele alınıyor.

İçindekiler

• Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti Ne Zaman Doğar?
• İşten Çıkışta İzin Parası Nasıl Hesaplanır?
• 14 Günlük Yıllık İzin Parası 2026 Örneği
• İzin Parasından Hangi Kesintiler Yapılır?
• İstifa, Fesih ve Emeklilikte Ödeme Değişir mi?
• İzin Bakiyesi ve Son Maaş Bordrosu Nasıl Kontrol Edilir?
• Zamanaşımı ve İşverenin İspat Yükü
• Sıkça Sorulan Sorular
• Önemli Çıkarımlar

Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti Ne Zaman Doğar?

Kullanılmayan yıllık izin ücreti, iş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde çalışanın hak ettiği fakat kullanmadığı izin günlerinin parasal karşılığıdır. Ödeme, iznin hak edildiği eski dönemin ücretiyle değil, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücretle hesaplanır. Çalışma ilişkisi sürerken izin hakkı para alacağına çevrilemez.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 59. maddesi, kullanılmayan izin ücretinin sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden çalışana veya hak sahiplerine ödenmesini düzenler. Bu alacağın doğması için çalışanın kıdem ya da ihbar tazminatına hak kazanması gerekmez.

İzin bakiyesi hesaplanırken çalışanın hizmet süresine göre kazandığı haklar belirlenir. Kıdem aralıkları, yaşa bağlı koruma ve yer altı işlerinde ek süre gibi ayrıntılar için yıllık izin süreleri rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Fesih nedeni hakkı değiştirir mi?

İstifa, işveren feshi, emeklilik veya tarafların anlaşması, hak edilmiş izin bakiyesini ortadan kaldırmaz. Çalışanın ölümü halinde ödeme hak sahiplerine yapılır. Belirleyici olan, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte hak edilmiş ve kullanılmamış gün bulunmasıdır.

Kıdem tazminatı için fesih nedeni ve en az bir yıllık çalışma şartı ayrıca incelenir. İhbar tazminatında ise sözleşme türü ve bildirim yükümlülüğü belirleyicidir. Kullanılmayan izin alacağı bu iki kalemden bağımsızdır.

Çalışırken izin parası alınabilir mi?

Yıllık izin bir dinlenme hakkıdır. Çalışan, iş ilişkisi devam ederken iznini kullanmak yerine para talep edemez. İşveren de izin kullandırmak yerine düzenli olarak “izin parası” ödeyerek yükümlülüğünü kapatamaz.

Bu kural, yıllar içinde biriken izinlerin yok olduğu anlamına gelmez. Kullanılmayan günler bakiye olarak izlenir. Sözleşme sona erdiğinde tüm hak edilmiş bakiye, fesih tarihindeki ücret üzerinden alacağa dönüşür.

Dikkat: Bordroda izin ücreti adıyla ara ödeme yapılması, izin gününün fiilen kullandırıldığını kanıtlamaz. İzin tarihi, onay kaydı ve izin bakiyesi ayrı belgelerle izlenmelidir.

İşten Çıkışta İzin Parası Nasıl Hesaplanır?

İşten çıkışta izin parası, fesih tarihindeki son aylık çıplak brüt ücretin 30’a bölünmesi ve günlük brüt tutarın kullanılmayan izin günüyle çarpılmasıyla hesaplanır. Bulunan brüt izin ücretinden SGK çalışan payı, işsizlik sigortası çalışan payı, gelir vergisi ve damga vergisi düşülerek net ödeme belirlenir.

Hesaplamada hangi ücret esas alınır?

Aylık ücretli bir çalışan için esas, son çıplak brüt ücrettir. Düzenli yemek, yol, ikramiye ve benzeri yan haklar kıdem ve ihbar tazminatında giydirilmiş ücrete girebilir. Kullanılmayan yıllık izin ücreti hesabında ise bu kalemler günlük ücrete eklenmez.

Ücreti akort, komisyon veya yüzde usulü gibi değişken biçimde belirlenen çalışanlarda standart aylık ücret bölümü tek başına yeterli olmayabilir. İş Kanunu’nun izin ücretine ilişkin özel ortalama hükümleri ve sözleşme yapısı birlikte değerlendirilmelidir.

İzin ücretinin genel mantığı ile çalışma sırasında kullanılan izne ait peşin ödeme kuralını yıllık izin ücreti hesaplama rehberimizde ayrıca ele alıyoruz. Burada sözleşme sona erdiğinde yapılan çıkış hesabına odaklanıyoruz.

Üç adımlı brüt hesaplama formülü

Hesap sırası şöyledir:

1. Günlük brüt ücret = Son aylık çıplak brüt ücret / 30
2. Brüt izin ücreti = Günlük brüt ücret x kullanılmayan izin günü
3. Net izin ücreti = Brüt izin ücreti – yasal kesintiler

Örneğin son aylık çıplak brüt ücreti 60.000 TL olan bir çalışanın 20 günlük kullanılmamış izin bakiyesi varsa günlük brüt ücret 2.000 TL’dir. Brüt izin ücreti 2.000 x 20 = 40.000 TL olur. Net tutar, fesih ayındaki SGK matrahına, kümülatif vergi dilimine ve o ay kalan asgari ücret istisnasına göre bulunur.

Formüle geçmeden önce izin bakiyesi kesinleştirilmelidir. Bordro sistemindeki sayı, çalışanın onaylı izin kayıtları ve devreden bakiye raporuyla uyuşmuyorsa doğru bir ücret hesabından söz edilemez.

14 Günlük Yıllık İzin Parası 2026 Örneği

2026 yılında aylık brüt asgari ücret 33.030 TL’dir. Bu ücretle çalışan ve 14 günlük kullanılmamış izin bakiyesi bulunan bir kişi için önce brüt izin parasını hesaplayalım.

14 günlük brüt izin ücreti

Hesap adımları:

• Günlük brüt ücret: 33.030 / 30 = 1.101 TL
• Brüt izin ücreti: 1.101 x 14 = 15.414 TL
• SGK çalışan payı: 15.414 x %14 = 2.157,96 TL
• İşsizlik sigortası çalışan payı: 15.414 x %1 = 154,14 TL
• Gelir vergisi matrahı: 15.414 – 2.157,96 – 154,14 = 13.101,90 TL

Buraya kadar brüt hesap her iki senaryoda da aynıdır. Net ödeme, fesih ayındaki diğer ücretlere göre değişir.

Ayda başka ücret yoksa net ödeme

İlk senaryoda fesih ayında başka bir ücret ödemesi bulunmadığını ve aylık asgari ücret gelir vergisi ile damga vergisi istisnasının daha önce kullanılmadığını varsayalım. Brüt izin ücreti aylık asgari ücretin altında kaldığı için hesaplanan gelir ve damga vergisi istisna kapsamında sıfırlanır.

Bu durumda net ödeme şöyledir:

15.414 – 2.157,96 – 154,14 = 13.101,90 TL

Bu senaryo, çalışanın her çıkışında otomatik olarak uygulanmaz. Fesih ayında normal ücret, prim veya başka ücret niteliğinde ödeme varsa aylık istisna bu ödemelerde kısmen ya da tamamen kullanılmış olabilir.

Normal ücret istisnayı kullandıysa net ödeme

İkinci senaryoda çalışan, fesih ayında normal aylık ücretini de alıyor. Normal ücretin aylık asgari ücret istisnasını tamamen kullandığını ve çalışanın kümülatif gelir vergisi matrahının %15 diliminde bulunduğunu varsayıyoruz.

• Gelir vergisi: 13.101,90 x %15 = 1.965,29 TL
• Damga vergisi: 15.414 x binde 7,59 = 116,99 TL
• Net izin ücreti: 15.414 – 2.157,96 – 154,14 – 1.965,29 – 116,99 = 11.019,62 TL

İki net tutar arasındaki 2.082,28 TL fark, aynı brüt izin ücretine rağmen aylık istisnanın kullanımından doğar. Çalışan %20, %27, %35 veya %40 gelir vergisi dilimindeyse ikinci senaryodaki net tutar yeniden hesaplanmalıdır.

Uzman Görüşü: Çalışana tek bir “izin parası” rakamı iletmeden önce varsayımları yazın. Fesih ayındaki normal ücret, kümülatif matrah ve kalan istisna gösterilirse net tutarın neden değiştiği kolayca denetlenir.

İzin Parasından Hangi Kesintiler Yapılır?

Kullanılmayan yıllık izin ücreti, kıdem tazminatı gibi prim ve vergi dışı bir ödeme değildir. Ücret niteliği taşır. Bu nedenle çalışanın son maaş bordrosunda hem sosyal güvenlik hem vergi yönünden işlenir.

SGK ve işsizlik sigortası

SGK’nin prime esas kazanç açıklaması, fesih sonrasında ödenen kullanılmayan izin ücretinin fesih ayının kazancına dahil edileceğini açıkça belirtir. Dolayısıyla “işten çıkışta izin parasından SGK primi kesilmez” ifadesi doğru değildir.

Standart 4/1-a çalışanı bakımından izin ücreti üzerinden %14 SGK çalışan payı ve %1 işsizlik sigortası çalışan payı kesilir. İşveren payları da aynı prime esas kazanç üzerinden ayrıca hesaplanır. Tutar, fesih ayının Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesinde ilgili kazanca yansıtılır.

Çalışanın fesih ayında fiili çalışması veya ücret bildirimi yoksa izin ücretinin hangi son aya bağlanacağı ayrıca kontrol edilir. SGK, hizmet akdinin askıda olduğu bazı durumlarda ödemeyi prime esas kazanç bildirilen en son ayla ilişkilendirir.

Gelir vergisi ve damga vergisi

İzin parasının gelir vergisi matrahı, brüt tutardan çalışan SGK ve işsizlik payları düşüldükten sonra bulunur. Gelir vergisi oranı, çalışanın yıl içindeki kümülatif ücret matrahına göre belirlenir. Bu nedenle yılın başında ve sonunda aynı brüt izin ücreti farklı net sonuç verebilir.

Damga vergisi, istisna sonrasında kalan brüt ücret kısmı üzerinden binde 7,59 oranında hesaplanır. Asgari ücret gelir ve damga vergisi istisnası, aynı aydaki ücret ödemelerinin toplamında bir kez uygulanır. İstisna normal ücretle tamamen kullanıldıysa izin parası için ikinci bir istisna oluşmaz.

Buradaki doğru ifade “asgari ücret istisnası izin ücretine uygulanmaz” değildir. İstisna aylık bordronun toplam ücret ödemelerinde dikkate alınır. İzin parasına ne kadar kaldığı, o ayın diğer ödeme kalemleri görüldükten sonra anlaşılır.

Prime esas kazanç üst sınırı

2026 yılında aylık prime esas kazanç üst sınırı 297.270 TL’dir. Yüksek ücretli bir çalışanın normal ücreti ile kullanılmayan izin ücreti aynı ayda bu sınıra yaklaşabilir. Bu durumda yalnızca izin parasına bakmak yeterli olmaz.

Bordro kontrolünde şu veriler birlikte okunmalıdır:

• Fesih ayındaki prim ödeme gün sayısı
• Normal ücretin prime esas kazanç tutarı
• Kullanılmayan izin ücretinin brüt tutarı
• İlgili dönemde geçerli günlük ve aylık üst sınır

Üst sınırı aşan kısmın bordro ve bildirim uygulaması somut aya göre hesaplanmalıdır. Özellikle ayın ortasında çıkış yapan yüksek ücretli çalışanlarda tam aylık tavanı doğrudan kullanmak hatalı sonuç verebilir.

İstifa, Fesih ve Emeklilikte Ödeme Değişir mi?

Kullanılmayan yıllık izin ücreti bakımından temel hak değişmez. Değişen, aynı çıkış dosyasındaki kıdem, ihbar ve işsizlik ödeneği gibi diğer kalemlerdir. Bu yüzden her alacağı ayrı başlık altında incelemek gerekir.

İstifa ve haklı fesih

İstifa eden çalışan, hak ettiği fakat kullanmadığı izin günlerinin ücretini alır. Olağan istifada kıdem tazminatının doğmaması, izin ücretini ortadan kaldırmaz. İstifa bildiriminin ve işten ayrılış kodunun doğru kurulması için SGK işten çıkış kodları ayrı kontrol edilmelidir.

Çalışanın haklı nedenle feshi halinde de kullanılmayan izin ücreti ödenir. Haklı nedenin varlığı kıdem tazminatı açısından sonuç doğurabilir, fakat izin alacağının hesabı yine fesih tarihindeki son çıplak brüt ücretle yapılır.

İşveren feshi ve emeklilik

İşverenin geçerli, haklı veya başka bir nedenle sözleşmeyi sona erdirmesi, birikmiş izinleri silmez. Fesih prosedürünün diğer adımlarını iş akdi feshi rehberimizde bulabilirsiniz.

Emeklilik nedeniyle ayrılan çalışan da kullanılmayan izin ücretine hak kazanır. Çalışanın ölümü halinde alacak hak sahiplerine ödenir. Kıdem ve ihbarın hangi koşullarda doğduğunu ise kıdem ve ihbar tazminatı farkları çerçevesinde ayrı değerlendirin.

İşveren tarafından fesih yapıldığında bildirim süresi ile yeni iş arama izni, yıllık izinle iç içe geçirilemez. İşveren “ihbar süresinde yıllık izin kullandırdım” diyerek iki yükümlülüğü aynı günlere yerleştiremez.

İzin Bakiyesi ve Son Maaş Bordrosu Nasıl Kontrol Edilir?

Doğru çıkış hesabı, kullanılan formülden önce kayıt kalitesine bağlıdır. İK sisteminde 18 gün görünen bakiye ile imzalı izin formlarında 14 gün kalmışsa bordro ekibi hangi sayıyı esas aldığını açıklayabilmelidir.

İzin bakiyesini belgeleyin

Her çalışan için dört sayı ayrı izlenmelidir:

• Hak edilen yıllık izin günü
• Önceki dönemden devreden gün
• Belgeli olarak kullanılan gün
• Fesih tarihindeki kalan gün

İzin kayıt belgesi, imzalı izin formu veya doğrulanabilir elektronik onay kaydı, kullanılan günün dayanağıdır. Yalnızca bordro yazılımındaki bakiye ekranı, uyuşmazlık halinde yeterli olmayabilir. Çıkıştan önce çalışana bakiye dökümü sunmak, olası farkın ödeme sonrasına kalmasını önler.

Çıkış bordrosunu kalem kalem kontrol edin

Son maaş bordrosunda normal ücret, kullanılmayan izin ücreti, varsa kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ayrı satırlarda gösterilmelidir. Toplam bir “çıkış paketi” rakamı, hangi kesintinin hangi kaleme uygulandığını görünmez hale getirir.

Kontrol listesi şu sırayla uygulanabilir:

1. Fesih tarihini ve son çıplak brüt ücreti doğrulayın.
2. Hak edilen, kullanılan ve kalan izin günlerini belgeyle eşleştirin.
3. Brüt izin ücretini aylık ücret / 30 x kalan gün formülüyle yeniden hesaplayın.
4. Fesih ayındaki mevcut prime esas kazancı ve üst sınırı kontrol edin.
5. Kümülatif gelir vergisi matrahını ve o ay kalan asgari ücret istisnasını belirleyin.
6. Net ödemeyi banka talimatı ve son maaş bordrosuyla karşılaştırın.

Bu kontroller, sık yapılan bordro hatalarının birçoğunu ödeme öncesinde yakalar. Özellikle izin bakiyesinin elle taşındığı yapılarda çift kontrol gerekir.

Bordro sisteminde otomatik kontrol noktaları

Bordro akışı, çıkış tarihi girildiğinde izin bakiyesini otomatik çağırabilir. Hesaplamaya esas aylık ücret ile kalan günleri eşleştirebilir. Ardından SGK matrahını, vergi dilimini ve aylık istisna kullanımını bordro uzmanının kontrolüne sunabilir.

Otomasyon, uzman kontrolünü gereksiz kılmaz. Eksik izin kaydı veya yanlış fesih tarihi sisteme girilmişse formül doğru çalışsa bile sonuç yanlış olur. Bu nedenle sistemsel hesap ile belge kontrolü aynı iş akışında birleşmelidir.

Dikkat: Çıkış bordrosunu onaylayan kişi, yalnızca net tutara bakmamalıdır. İzin günü, günlük ücret, SGK matrahı, vergi matrahı ve istisna kullanımı ayrı ayrı görülebilmelidir.

Zamanaşımı ve İşverenin İspat Yükü

Kullanılmayan izin günleri, iş ilişkisi sürerken ücret alacağına dönüşmez. Bu nedenle kullanılmayan yıllık izin ücreti için zamanaşımı da sözleşmenin sona erdiği tarihte başlar. Güncel işçilik alacakları bakımından süre beş yıldır.

Beş yıllık süre ne zaman başlar?

Fesih tarihi 14.08.2026 olan bir çalışanın izin ücreti alacağı için zamanaşımı aynı tarihten işlemeye başlar. Çalışanın izni yıllar önce hak etmiş olması başlangıç tarihini geriye çekmez. Alacak, sözleşme sona erdiğinde muaccel hale gelir.

Ödeme yapılmazsa işçilik alacağı için dava öncesinde zorunlu arabuluculuk süreci gündeme gelir. Zamanaşımını etkileyen başvuru ve usul sonuçları somut dosyada hukuk uzmanıyla değerlendirilmelidir.

Hangi belgeler saklanmalı?

İzin kullandırıldığını ispat yükü işverendedir. Uyuşmazlık halinde aşağıdaki kayıtlar birlikte önem taşır:

• İzin kayıt belgesi
• Çalışanın talep ve onay kayıtları
• İzin başlangıç ve bitiş tarihleri
• Elektronik sistem hareketleri
• Son maaş bordrosu ve banka ödeme dekontu

İmzasız ve tarih içermeyen bir tablo, çalışanın izni fiilen kullandığını tek başına göstermez. Kayıtların birbiriyle tutarlı olması gerekir. İşveren, ödeme yapıldığını da bordro ve banka kaydıyla gösterebilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kullanılmayan yıllık izin ücreti hangi maaş üzerinden hesaplanır?

Kullanılmayan yıllık izin ücreti, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki son çıplak brüt ücret üzerinden hesaplanır. Aylık ücret 30’a bölünür ve günlük brüt tutar kalan izin günüyle çarpılır. Kıdem ve ihbar hesabına girebilen sürekli yan haklar, izin ücreti için günlük ücrete eklenmez.

İşten çıkışta izin parası ne zaman ödenir?

Kullanılmayan izin ücreti, iş sözleşmesi sona erdiğinde muaccel olur ve çıkış hesabına dahil edilir. Uygulamada normal ücret ile diğer haklardan ayrı gösterilerek son maaş bordrosunda hesaplanır. Ödeme zamanının gecikmesi halinde işçilik alacağı ve uyuşmazlık riski doğabilir.

İzin parasından SGK primi kesilir mi?

Evet, fesihte ödenen kullanılmayan izin ücreti fesih ayının prime esas kazancına dahil edilir. Standart 4/1-a çalışanı için %14 SGK çalışan payı ve %1 işsizlik sigortası çalışan payı kesilir. İlgili ayın prim gün sayısı ve prime esas kazanç üst sınırı da kontrol edilir.

İstifa eden çalışan izin ücretini alabilir mi?

Evet, istifa hak edilmiş ve kullanılmamış izin günlerinin ücretini ortadan kaldırmaz. Olağan istifada kıdem tazminatı doğmayabilir, ancak izin ücreti ayrı bir alacaktır. Hesap, istifa tarihindeki son çıplak brüt ücret ve kalan gün sayısı üzerinden yapılır.

Kullanılmayan izinler yanar mı?

İş ilişkisi devam ederken hak edilmiş izinler bakiye olarak izlenir ve sırf takvim yılı bitti diye yanmaz. Sözleşme sona erdiğinde kullanılmayan günler ücret alacağına dönüşür. İşverenin izinleri planlama ve kullandırma yükümlülüğü ise çalışma boyunca devam eder.

14 günlük izin parası her çalışan için aynı mıdır?

Hayır. Brüt ücret aynıysa 14 günlük brüt izin parası aynı olabilir, fakat net ödeme değişebilir. Çalışanın kümülatif vergi dilimi, fesih ayındaki diğer ücretleri, o ay kalan asgari ücret istisnası ve prime esas kazanç üst sınırı net sonucu etkiler.

Önemli Çıkarımlar

• Kullanılmayan yıllık izin ücreti, sözleşme sona erdiğinde ve fesih tarihindeki son çıplak brüt ücret üzerinden doğar.
• İstifa dahil fesih nedeni, hak edilmiş izin bakiyesinin ödenmesini ortadan kaldırmaz.
• Fesihteki izin parası SGK ve işsizlik sigortası primine, gelir vergisine ve damga vergisine tabidir.
• Asgari ücret gelir ve damga vergisi istisnası ayın ücret ödemelerinde bir kez uygulanır. Normal ücret istisnayı kullanmışsa izin parasının neti düşer.
• Datassist’in bordro yaklaşımı, izin bakiyesini, fesih ayı matrahlarını ve son maaş bordrosunu tek kontrol akışında birleştirir.

Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti Rehberi: Özet

Kullanılmayan yıllık izin ücreti hesabı, aylık brüt ücreti 30’a bölmekle başlar. Güvenilir bir çıkış bordrosu için izin bakiyesinin belgelenmesi, ödemenin fesih ayının prime esas kazancına eklenmesi, kümülatif vergi diliminin ve aylık asgari ücret istisnasının kontrol edilmesi gerekir. Aynı brüt izin parası, bu değişkenler nedeniyle farklı net tutarlara dönüşebilir.

Datassist Bordro Outsourcing hizmeti, işten ayrılış hesaplarını güncel mevzuat ve uzman kontrolüyle yönetir. İzin bakiyesinden son maaş bordrosuna kadar sürecinizi değerlendirmek ve bordro operasyonunuz hakkında ücretsiz danışmanlık almak için Datassist ile iletişime geçin.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Güncel mevzuat değişiklikleri için resmi kaynakları takip ediniz.

İlgili İçerikler

• Yıllık İzin Ücreti Hesaplama: İzin Parası Rehberi (2026) – İzin ücretinin genel hesaplama mantığını ve yasal kesintilerini inceleyin.
• Yıllık İzin Süreleri: İş Kanununa Göre İzin Hakları – Kıdeme göre hak edilen asgari yıllık izin sürelerini öğrenin.
• Kıdem ve İhbar Tazminatı Farkı: Hangisi Ne Zaman Ödenir? – İşten ayrılışta izin ücretinden ayrı hesaplanan tazminat kalemlerini karşılaştırın.